Δημήτρης Γαλαμάτης «Από τις υποδομές στους ανθρώπους: ο νέος αναπτυξιακός στόχος της περιοχής»

Δημήτρης Γαλαμάτης «Από τις υποδομές στους ανθρώπους: ο νέος αναπτυξιακός στόχος της περιοχής»

Άρθρο του Δημήτρη Γαλαμάτη, Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης

 

Η επόμενη μεγάλη επιλογή για την περιοχή είναι η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο

Η δημόσια διοίκηση στην Ελλάδα βρίσκεται διαχρονικά ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες λογικές: την αποκέντρωση και την υπερσυγκέντρωση. Παρά τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες των τελευταίων ετών, κρίσιμες αποφάσεις εξακολουθούν συχνά να λαμβάνονται μακριά από τις τοπικές κοινωνίες, χωρίς πάντα επαρκή γνώση των ιδιαιτεροτήτων και των πραγματικών τους αναγκών. Η εμπειρία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης δείχνει, ωστόσο, ότι υπάρχει και άλλος δρόμος.

Όταν η αποκέντρωση εφαρμόζεται με σχέδιο, θεσμικές συνεργασίες και διοικητική τόλμη, μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικός μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής. Η συμμαχία κράτους, Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού δεν έμεινε εδώ σε επίπεδο διακηρύξεων. Αντιθέτως, αποτυπώθηκε σε καλύτερο συντονισμό, ταχύτερη διοικητική ανταπόκριση και στην υλοποίηση έργων στρατηγικής σημασίας, που αναβαθμίζουν τον ρόλο της περιοχής.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η αναβάθμιση του λιμένα Αλεξανδρούπολης, οι σημαντικές επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας και η μεγάλη επένδυση αναβάθμισης της πύλης εισόδου του Συνοριακού Σταθμού των Κήπων, έργα που ενισχύουν τη γεωοικονομική και γεωπολιτική θέση της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Παράλληλα, υλοποιούνται και άλλα κρίσιμα έργα υποδομής και διοικητικών παρεμβάσεων που, αθροιστικά, αλλάζουν σταδιακά τη φυσιογνωμία της περιοχής και δημιουργούν βάσιμες προοπτικές για τα επόμενα χρόνια.

Ξεχωρίζω την υπογραφή της σύμβασης, πριν λίγες εβδομάδες, για την υλοποίηση της μελέτης με τίτλο «Διαχειριστικό σχέδιο υδάτων λίμνης Βιστωνίδας και οριοθέτησης – καθορισμού αιγιαλού και παραλίας», η οποία συνιστά την απαρχή μιας νέας περιβαλλοντικής αντίληψης για την περιοχή, που συμβάλλει στην αντιπλημμυρική προστασία, ξεκαθαρίζει τα όρια και τις χρήσεις γης, ενισχύει τη διαφάνεια και ανοίγει προοπτικές για ήπιες και βιώσιμες δραστηριότητες, προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.

Αν το πρώτο στάδιο της προσπάθειας αφορούσε κυρίως τις υποδομές, τη διοικητική οργάνωση και τον θεσμικό συντονισμό, το επόμενο αφορά το ανθρώπινο κεφάλαιο. Σήμερα όμως, βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο και πιο σύνθετο στοίχημα. Καμία περιφερειακή ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι βιώσιμη χωρίς επένδυση στους ανθρώπους της, χωρίς ευκαιρίες για τους νέους, χωρίς γνώση, δεξιότητες και πραγματικούς λόγους παραμονής στον τόπο. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της ανώτατης εκπαίδευσης είναι καθοριστικός. Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης αποτελεί στρατηγικό εταίρο για την περιοχή και μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη νέα αναπτυξιακή φάση. Απαιτούνται, ωστόσο, ευρύτερες και πιο συστηματικές συνεργασίες με άλλα ελληνικά και διεθνή πανεπιστήμια, με ερευνητικά ιδρύματα, με την τοπική αυτοδιοίκηση και με την πραγματική οικονομία, ώστε οι νέοι που έρχονται στην περιοχή να μπορούν να δουν ένα πειστικό μέλλον εδώ.

Οι νέοι αυτοί αποτελούν τη «μαγιά» πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί η κοινωνική συνοχή των επόμενων δεκαετιών. Μια συνοχή που δεν θα βασίζεται στην αδράνεια ή στην εξάρτηση, αλλά στη συμμετοχή, τη δημιουργικότητα και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Ως Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, διαπιστώνω καθημερινά ότι όταν η διοίκηση πλησιάζει τον πολίτη και συνεργάζεται ουσιαστικά με τους τοπικούς φορείς, μπορεί να παράγει απτά αποτελέσματα. Το ζητούμενο σήμερα είναι αυτά τα αποτελέσματα να ενταχθούν σε μια συνεκτική στρατηγική επένδυσης στο ανθρώπινο κεφάλαιο.

Εκεί θα κριθεί, τελικά, αν η αποκέντρωση θα παραμείνει μια διοικητική επιλογή ή αν θα εξελιχθεί σε μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό μοντέλο για την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.