Εγκύκλιος 10 ΥΠΕΣ: Τι αλλάζει στην καταστατική θέση των αιρετών των δήμων

Το Υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε την Εγκύκλιο 10 (Α.Π. 36761/1-7-2026), με την οποία παρέχει οδηγίες για την εφαρμογή των νέων διατάξεων του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026) σχετικά με την καταστατική θέση των αιρετών των δήμων.

Η εγκύκλιος εξειδικεύει τις ρυθμίσεις των άρθρων 292-301 και 305-307 του νέου Κώδικα και αφορά δημάρχους, αντιδημάρχους, δημοτικούς συμβούλους, προέδρους δημοτικών συμβουλίων, προέδρους και εκπροσώπους δημοτικών κοινοτήτων, καθώς και τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης.

Οι σημαντικότερες αλλαγές

Η εγκύκλιος αναδεικνύει πέντε βασικές αλλαγές στο καθεστώς των αιρετών:

1. Αυτόματη αναστολή καθηκόντων για δημοσίους υπαλλήλους

Για δημάρχους και αντιδημάρχους που είναι:

• δημόσιοι υπάλληλοι,
• γιατροί του ΕΣΥ,
• στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων,
• ένστολο προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού,

δεν χορηγείται πλέον ειδική άδεια, αλλά αναστέλλεται αυτοδίκαια η άσκηση των υπηρεσιακών τους καθηκόντων για όλη τη διάρκεια της θητείας τους, με σχετική διαπιστωτική πράξη της υπηρεσίας τους. Ο χρόνος αυτός θεωρείται πραγματική δημόσια υπηρεσία.

2. Νέα επιλογή για εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα

Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες αφορά δημάρχους και αντιδημάρχους που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα.

Πλέον μπορούν να επιλέξουν:

• είτε να λάβουν ειδική άδεια άνευ αποδοχών για όλη τη θητεία και να εισπράττουν αντιμισθία από τον δήμο,
• είτε να συνεχίσουν να εργάζονται κανονικά και να λάβουν ειδική άδεια 60 ημερών κατ’ έτος, επιπλέον της κανονικής τους άδειας, λαμβάνοντας έξοδα παράστασηςαντί αντιμισθίας.

Ειδικά για την τρέχουσα δημοτική περίοδο, οι δήμαρχοι του ιδιωτικού τομέα μπορούν, μέχρι τις 9 Ιουλίου 2026, να επιλέξουν να συνεχίσουν να λαμβάνουν τις πλήρεις αποδοχές της εργασίας τους αντί της αντιμισθίας.

3. Αλλάζει το καθεστώς για προέδρους Δημοτικών Συμβουλίων και Συμπαραστάτες

Ο νέος Κώδικας καταργεί το προηγούμενο σύστημα ειδικής άδειας για όλη τη θητεία.

Πλέον οι:

• πρόεδροι δημοτικών συμβουλίων,
• Συμπαραστάτες του Δημότη και της Επιχείρησης,

εργάζονται κανονικά στις υπηρεσίες τους και δικαιούνται:

• ειδική άδεια 60 ημερών κατ’ έτος,
• έξοδα παράστασης.

Παράλληλα, οι πρόεδροι και οι εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων λαμβάνουν πλέον έξοδα παράστασης αντί των εξόδων κίνησης που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

4. Νέα άδεια για τους επικεφαλής των παρατάξεων της μειοψηφίας

Για πρώτη φορά θεσμοθετείται ειδική άδεια για τους επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων της μειοψηφίας.

Η άδεια ανέρχεται σε:

• 30 εργάσιμες ημέρες κατ’ έτος,
• επιπλέον της κανονικής άδειας,
• καθώς και ανεξάρτητα από την άδεια συμμετοχής στις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου και της Δημοτικής Επιτροπής.

5. Περιορισμός στους άμισθους αντιδημάρχους

Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι άμισθοι αντιδήμαρχοι δεν μπορούν να είναι πρόσωπα που υπάγονται στις κατηγορίες του άρθρου 294 του Κώδικα, δηλαδή όσοι προβλέπεται να τεθούν σε αναστολή καθηκόντων ή να λάβουν ειδική άδεια λόγω της εργασιακής τους ιδιότητας.

Ειδικές άδειες

Η εγκύκλιος συγκεντρώνει αναλυτικά ποιοι δικαιούνται ειδικές άδειες:

Άδεια 60 ημερών κατ’ έτος

Τη δικαιούνται μεταξύ άλλων:

• δήμαρχοι και αντιδήμαρχοι ιδιωτικού τομέα που συνεχίζουν να εργάζονται,
• εργαζόμενοι ΙΔΟΧ στο Δημόσιο,
• πρόεδροι δημοτικών συμβουλίων,
• Συμπαραστάτες του Δημότη και της Επιχείρησης.

Άδεια 30 ημερών κατ’ έτος

Χορηγείται σε:

• επικεφαλής παρατάξεων,
• προέδρους συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων,
• εκπροσώπους δημοτικών κοινοτήτων.

Η άδεια:

• χορηγείται με πλήρεις αποδοχές,
• μπορεί να λαμβάνεται και τμηματικά,
• θεωρείται πραγματικός χρόνος υπηρεσίας,
• είναι υποχρεωτική για τον εργοδότη μετά από αίτηση του αιρετού.

Άδεια συμμετοχής στις συνεδριάσεις

Όλα τα μέλη:

• του Δημοτικού Συμβουλίου,
• της Δημοτικής Επιτροπής,
• καθώς και ο Συμπαραστάτης όταν καλείται,

δικαιούνται να απουσιάζουν από την εργασία τους την ημέρα της συνεδρίασης, ανεξάρτητα αν αυτή πραγματοποιείται εντός ή εκτός του εργασιακού τους ωραρίου.

Η άδεια αυτή είναι επιπλέον των 30 ή 60 ημερών ειδικής άδειας.

Αντιμισθία και έξοδα παράστασης

Η εγκύκλιος εισάγει σαφή διάκριση μεταξύ:

• αντιμισθίας, που λαμβάνουν κυρίως όσοι έχουν αναστολή καθηκόντων ή επιλέγουν ειδική άδεια άνευ αποδοχών,
• και εξόδων παράστασης, που λαμβάνουν όσοι συνεχίζουν να εργάζονται ή κατέχουν συγκεκριμένα αιρετά αξιώματα.

Παράλληλα προβλέπεται ότι:

• δεν μπορεί κάποιος να λαμβάνει ταυτόχρονα αντιμισθία και έξοδα παράστασης για άλλη ιδιότητα,
• όσοι δικαιούνται έξοδα παράστασης από περισσότερες ιδιότητες πρέπει να επιλέξουν μόνο μία,
• υπάρχει δυνατότητα παραίτησης ή παραχώρησης των ποσών για κοινωνικό σκοπό.

Αποζημίωση συνεδριάσεων

Οι δημοτικοί σύμβουλοι που δεν λαμβάνουν αντιμισθία ή έξοδα παράστασης εξακολουθούν να δικαιούνται αποζημίωση συμμετοχής:

• έως δύο συνεδριάσεις Δημοτικού Συμβουλίου τον μήνα,
• έως τέσσερις συνεδριάσεις Δημοτικής Επιτροπής,
• καθώς και για τις συνεδριάσεις λογοδοσίας.

Το ανώτατο ποσό ορίζεται:

• έως 50 ευρώανά συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου (ή 40 ευρώ όταν η κατοικία απέχει λιγότερο από 10 χλμ.),
• έως 30 ευρώανά συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής.

Τι πρέπει να κάνουν οι δήμοι

Η εγκύκλιος καλεί τους δήμους να προχωρήσουν άμεσα στην εφαρμογή των νέων διατάξεων και ειδικότερα:

• στην έκδοση των απαιτούμενων διαπιστωτικών πράξεων αναστολής καθηκόντων,
• στην ενημέρωση όλων των αιρετών,
• στην προσαρμογή των διαδικασιών χορήγησης ειδικών αδειών,
• καθώς και στη λήψη νέων αποφάσεων των δημοτικών συμβουλίων για τον καθορισμό των αποζημιώσεων συμμετοχής στις συνεδριάσεις.

OtaNews