Μέτρα για την υποστήριξη της ελαιοκαλλιέργειας υιοθετούν Ισπανία και Ιταλία

Πυκνώνουν οι ενδείξεις και τα μηνύματα (Ακούστηκαν οι ισπανικοί 2,1 εκ. τόνοι για την επερχόμενη 2026/27 ) πως μετά την κρίση της διετίας (2022-2024) που χαρακτηρίστηκε από έλλειψη παραγωγής και (υπερβολικά) υψηλές τιμές, τώρα η Ιβηρική χερσόνησος και η Μεσόγειος βαδίζουν προς μια αντίστροφη κρίση υπερπαραγωγής και χαμηλών τιμών, ειδικά για τους ελαιοπαραγωγούς. Χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία -από όσο μπορούμε να μαθαίνουμε- έχουν ήδη αρχίσει να συζητούν και να προετοιμάζονται σοβαρά για τη λήψη μέτρων υποστήριξης της ελαιοκομίας τους. Για το σκοπό αυτό βασίζονται στις οργανωμένες δομές που διαθέτουν.

Ήδη στην Ισπανία το Υπουργείο Οικονομικών, ανταποκρινόμενο στις εισηγήσεις του Υπουργείου Γεωργίας & Τροφίμων μείωσε τους συντελεστές φορολόγησης των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, μεταξύ αυτών και των ελαιώνων, και μόνο για τα φυσικά πρόσωπα. Οι φορολογικές ελαφρύνσεις σκοπεύουν να αντισταθμίσουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα του 2025, τα οποία επηρέασαν την αγροτική παραγωγή και την ύπαιθρο γενικότερα, ενώ έρχονται να προστεθούν στην οριζόντια μείωση 5% που εφαρμόζεται σε όλους τους αγρότες και κτηνοτρόφους. Επιπλέον μέριμνα έχει προβλεφθεί για τα οικολογικά προγράμματα της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ).

Παράλληλα με τις αποφάσεις της κυβέρνησης Πέδρο Σάντσεθ,  η Επιτροπή Γεωργίας, Κτηνοτροφίας και Τροφίμων της Γερουσίας ενέκρινε μια πρόταση που θέτει τους παραδοσιακούς ελαιώνες στο επίκεντρο της γεωργικής πολιτικής αναγνωρίζοντας την  «ιδιαίτερη φύση τους». Αναδεικνύοντας τον υπερκομματικό χαρακτήρα του ενδιαφέροντος για τον αγροτικό τομέα και την ελαιοκομία ειδικότερα, η πρωτοβουλία αυτή  προωθήθηκε από το Λαϊκό Κόμμα, εγκρίθηκε ομόφωνα και καλεί την κυβέρνηση να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων για να εγγυηθεί τη βιωσιμότητα της ελαιοκαλλιέργειας. 

Τα μέτρα που εγκρίθηκαν έχουν συγκεκριμένο περιεχόμενο και επίκεντρό τους είναι η παραδοσιακού τύπου ελαιοκαλλιέργεια, η οποία είναι και η πιο ευάλωτη, στοχεύοντας ειδικά σε περιοχές που κινδυνεύουν με εγκατάλειψη. 

Μεταξύ των εγκεκριμένων μέτρων, η Γερουσία προτρέπει στην προώθηση πρωτοβουλιών για την αντιστάθμιση του υψηλότερου κόστους παραγωγής και της χαμηλής μηχανοποίησης των παραδοσιακών ελαιώνων. 

Η πρόταση που εγκρίθηκε δεν παραμένει στο επίπεδο των γενικών δηλώσεων αλλά απαιτεί τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων: 

• Οι ενισχύσεις στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) πρέπει να διαφοροποιούνται  αναγνωρίζοντας την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αξία των παραδοσιακών ελαιώνων. 
• Μείωση του φορολογικού βάρους, με προσαρμογές στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων για την αντιστάθμιση της αύξησης του κόστους παραγωγής. 
• Προγράμματα άμεσης ενίσχυσης των παραδοσιακών ελαιώνων, ειδικά για εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται σε περιοχές μειονεκτικές ή που κινδυνεύουν με εγκατάλειψη.  
• Επενδύσεις σε εγγειοβελτιωτικά έργα για αποδοτική χρήση του νερού, σε περιοχές με φυσικές δυσκολίες και περιόδους ξηρασίας.
• Ενίσχυση των ρυθμιστικών μηχανισμών διαφάνειας της αγοράς ελαιολάδου, αποφεύγοντας καταστάσεις αστάθειας τιμών που βλάπτουν τους παραγωγούς.
• Αξιοποίηση του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου από παραδοσιακούς ελαιώνες μέσω προωθητικών εκστρατειών που αναδεικνύουν την ποιότητα, τη βιωσιμότητα και τη συμβολή του στο αγροτικό περιβάλλον.
• Εκσυγχρονισμός και τεχνολογική προσαρμογή αλλά χωρίς την απώλεια της παραγωγικής ταυτότητας.
• Αποτελεσματικός έλεγχος των εισαγωγών ελαιολάδου από τρίτες χώρες, διασφαλίζοντας την τήρηση των προτύπων ποιότητας και αποτρέποντας καταστάσεις αθέμιτου ανταγωνισμού.